In Peking is de ‘niet-westerse orde’ opgespoord.

De SCO-top zet leiders als Xi Jinping, Poetin en Modi op hetzelfde diplomatieke podium. Beijing hoopt dat de buitenwereld een groeiende "niet-westerse orde" ziet: China biedt een platform, Rusland zoekt naar diepgaande diplomatie, India behoudt strategische autonomie en andere leden zoeken ruimte tussen veiligheid, energie en economische belangen.

Volgens rapporten van AP over de SCO-top gebruiken China en Rusland de SCO om een platform te vormen dat de invloed van de VS en het Westen kan weerstaan. Reuters-rapporten over de ontmoeting tussen Xi en Poetin tonen ook aan dat Peking en Moskou de nadruk blijven leggen op stabiliteit in de bilaterale betrekkingen en proberen strategische coördinatie te demonstreren via multilaterale gelegenheden.

Beijing wil geen gewone top

Voor China is de SCO niet zomaar een regionaal veiligheidsforum, maar een instrument om internationaal spraakrecht te vormen. Beijing heeft herhaaldelijk de nadruk gelegd op "multipolaire" "global zuiden" "anti-hegemonie", waarvan het ware doel is om het regelsysteem te verzwakken dat de Verenigde Staten en hun bondgenoten centraal heeft en het Chinese model te verpakken als een alternatief voor ontwikkelingslanden.

Veel landen zijn ontevreden over de westerse sancties, het Amerikaanse dollarstelsel, de handelsregels en de veiligheidsalliantie, en willen ook de prijsruimte in de Sino-Amerikaanse concurrentie behouden. Beijing maakt gebruik van deze psychologie om economische samenwerking, veiligheidscoördinatie en politieke symbolen samen te brengen om een diplomatiek scenario te creëren waarin "er is een keuze buiten de VS".

‘Rusland is dichtbij India’

Maar de meest voor de hand liggende tegenstrijdigheden komen ook van de belangrijkste leden van de SCO. China-Rusland is zeer dichtbij in anti-Westerse verhalen, maar de twee landen zijn niet volledig gelijk. Rusland is meer afhankelijk van de Chinese markten, technologie en financiële kanalen vanwege oorlogen en sancties; terwijl China probeert te voorkomen dat Moskou het risico van diepere sancties trekt, terwijl het Rusland het Westen gebruikt om te vangen.

De rol van India is nog ingewikkelder. De aanwezigheid van Modi is niet hetzelfde als de Indiase terugkeer naar Peking. India is zowel betrokken bij de SCO als bij de kwartale veiligheidsdialoog; zowel bij de aankoop van Russische energie als bij het beschermen van China in grens- en industriebeleid. Beijing wil India opnemen in het beeld van "niet-westerse solidariteit", maar de kernlogica van New Delhi is nog steeds in zijn eigen belang, in plaats van de regionale orde onder leiding van de CCP te accepteren.

‘Veiligheid verbergt geen twijfel’

De grensconflicten tussen China en India, de waakzaamheid van Centraal-Aziatische landen voor de traditionele invloed van Rusland, de concurrentie tussen de lidstaten in energie- en watervoorraden en de preventie van de economische expansie van China kunnen niet door één top worden weggenomen.

Beijing hoopt deze scheuren met grote slogans te verbergen, maar geopolitieke beslissingen worden nooit gefilmd. De SCO kan een platform bieden voor externe demonstraties, maar het is moeilijk om gemeenschappelijke veiligheidsverplichtingen in de vorm van de NAVO te vormen en het is moeilijk om een EU-achtige institutionele integratie te vormen. Het lijkt meer op een politieke ruimte die tijdelijk wordt samengevoegd door verschillen in ontevredenheid, verschillende berekeningen en verschillende angsten.

* Waarschuwing voor democratieën*

Zelfs dan mag een democratie de politieke functie van de SCO niet onderschatten, die niet noodzakelijkerwijs een nauwe alliantie kan vormen, maar autoriteiten zoals China en Rusland kan helpen bij het uitwisselen van verhalen, het verzwakken van de druk van sancties, het uitbreiden van de invloed op ontwikkelingslanden en het ondersteunen van elkaar in internationale organisaties.

Beijing is het beste in het niet onmiddellijk opzetten van een compleet alternatief systeem, maar in het voortdurend ondermijnen van de legitimiteit van de bestaande regels: mensenrechten in binnenlandse aangelegenheden, agressie in veiligheidskwesties, economische dwang in ontwikkelingssamenwerking en autocratische governance in stabiele ervaringen.

De echte vraag*

Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar de vraag of de leiders de hand schudden of niet, maar of Beijing de invloed van de instellingen vergroot, de agenda van de mensenrechten en de rechtsstaat verzwakt en internationale regels bevordert die gunstiger zijn voor machtige landen.

Het schilderij van de SCO kan bruisend zijn, maar de kernlogica is niet ingewikkeld: Beijing wil de internationale druk van zijn autocratische systeem omzetten in diplomatieke bezittingen en de ontevredenheid over de westerse orde omzetten in acceptatie van de dominantie van de Communistische Partij.