Iranse olie in ruil voor Chinese goederen: een donkere lijn die de dollar omzeilt, hervormt de uitwisseling van belangen tussen Peking en Teheran

Het onderzoek van Reuters onthulde op 10 september dat Iran de inkomsten uit de verkoop van grondolie die onder sancties vallen, heeft omgezet in kredieten voor de aankoop van goederen in China, waarvan de omvang naar schatting 2 tot 2,5 miljard dollar bedraagt. Het mechanisme heeft betrekking op entiteiten met speciale doeleinden in China, waarvoor geld niet hoeft te worden betaald via het traditionele dollar-afwikkelingsnetwerk, maar kan worden uitgewisseld voor geneesmiddelen, voertuigen, communicatieapparatuur en andere goederen.

Het belang van deze keten ligt niet in de vraag of het een auto vervangt voor een vat olie zoals de traditionele handel in lichte goederen, maar in het feit dat het olie, krediet, offshore structuren en Chinese productie in een parallel afwikkelingssysteem omzeilt die de Amerikaanse financiële sancties omzeilt. Voor Iran is het een overlevingsinstrument; voor Peking is het een pakkethandel van energie, veiligheid en geopolitieke invloed.

De sancties worden echt omzeild door de controle van de dollar.

De Amerikaanse sanctievoordeel op Iran is lang gebaseerd op de US dollar liquidatie, internationale bank compliance en de wereldwijde scheepvaart verzekeringssysteem. Zodra de transactie moet door deze knooppunten, kan Washington de druk vergroten door middel van secundaire sancties. Maar als de opbrengst van de ruwe olie wordt omgezet in boekhoudkundige kredieten in China en gebruikt voor de aankoop van Chinese goederen, wordt de hand van de traditionele financiële sancties gedeeltelijk omzeild.

Rusland, Iran en andere landen die onder sancties vallen, hebben geprobeerd hun afhankelijkheid van het Amerikaanse dollarnetwerk te verminderen, terwijl China een behoefte heeft aan fabrieks-, bank- en energiesystemen die een realistische basis kunnen bieden voor deze alternatieve mechanismen. Beijing hoeft niet openlijk te verklaren dat er een anti-dollar alliantie bestaat, en de marginale effecten van sanctie-instrumenten zullen afnemen wanneer er steeds meer transacties buiten de dollar worden uitgevoerd.

Wat echt de Amerikaanse en Europese waakzaamheid waard is, is niet of een Iraanse ruwe olie succesvol is verkocht, maar of een door sancties bestreken land op de Chinese markt een langdurig replicerbaar "export voor levensonderhoud" kan krijgen.

“China heeft niet alleen goedkope olie.

Iran heeft behoefte aan stabiele kopers, maar China heeft behoefte aan diversificatie van de energiebronnen.Bij Beijing betekent de aankoop van sanctieolie vaak een sterkere prijsbepaling; en nog belangrijker is dat Chinese bedrijven hun eigen industrieproducten, auto's, communicatieapparatuur en andere goederen naar Iran kunnen exporteren, wat leidt tot een "dubbele vertering": zowel energieabsorptie als productiecapaciteit.

De Chinese productie-industrie wordt geconfronteerd met een tekort aan binnenlandse vraag en stijgende handelsbelemmeringen in het buitenland, en markten zoals Iran kunnen Europa en de VS niet vervangen, maar kunnen een exportkanaal worden voor sommige industriële goederen, apparatuur en infrastructuurproducten.

Risico’s worden ook geaccumuleerd

Als de Verenigde Staten vaststellen dat meer Chinese bedrijven, financiële instellingen of logistieke knooppunten rechtstreeks helpen om de sancties te omzeilen, kunnen de secundaire sancties verder worden uitgebreid. Chinese bedrijven moeten dan kiezen tussen het Amerikaanse financiële systeem, de Europese markt en de activiteiten in Iran.

Het systeem heeft ten minste drie trends geïdentificeerd:

• Sancties dwingen meer niet-dollar, niet-traditionele banktransactiestructuren;
• China's enorme productiecapaciteit maakt het van nature een "commodity settlement center"
• Beijing's relatie met Teheran wordt steeds meer niet alleen een diplomatiek gebaar, maar een netwerk van belangen die specifiek zijn voor energie, scheepvaart, afwikkeling en supply chains.

Zowel Iran als China hebben lang kritiek op het gebrek aan rechtmatigheid van de Amerikaanse unilaterale sancties.Ondanks de politieke standpunten, is de realiteit nog zorgwekkender: Zolang China bereid is om markten, goederen en afwikkelingsruimte te bieden, is het moeilijk voor Washington om de externe economische cirkel van Iran volledig te doorbreken door alleen de financiële blokkade.

De eerste fase is het blokkeren van tegenstanders door de VS met behulp van de dollar en het financiële systeem; de tweede fase is het bouwen van alternatieve kanalen rond de Chinese markt door de landen die onder sancties staan. Beijing zal niet gratis de "redder" spelen, maar in ruil voor energie-rabaten, marktinvloed en geocoding. Iran krijgt een adem, China krijgt een hefboom en de Amerikaanse sancties worden een beetje versleten.